Cầu thang kính có an toàn không? 5 yếu tố quyết định độ an toàn

Cầu thang kính có an toàn không? Cầu thang kính an toàn khi đáp ứng bốn điều kiện: dùng đúng loại kính cho vị trí, kính được liên kết chắc vào kết cấu chịu lực, có tay vịn, và các khe hở nằm trong giới hạn quy chuẩn. Phần lớn rủi ro không nằm ở bản thân vật liệu kính. Rủi ro thường đến từ kính sai loại, phụ kiện kém, điểm neo yếu hoặc thi công thiếu chính xác.

Bài viết này Cửa Nhôm Xanh sẽ đi qua từng yếu tố đó để bạn  đọc tự đánh giá phương án trước khi duyệt thi công: kính nào dùng cho cầu thang, kiểu liên kết nào chắc hơn, quy chuẩn yêu cầu gì về chiều cao và khe hở, và cần kiểm tra gì khi nghiệm thu.

Cầu thang kính gồm những phần nào và phần nào quyết định an toàn?

Khi nói “cầu thang kính”, đa số trường hợp là cầu thang có lan can bằng kính cường lực. Bậc thang vẫn là bê tông ốp đá, gỗ hoặc thép. Ít gặp hơn là cầu thang có mặt bậc làm bằng kính.

Với lan can kính, tấm kính làm nhiệm vụ chắn người ở mép vế thang và chịu lực khi có người tì, dựa hoặc va vào. Vì vậy câu hỏi đúng không chỉ là “kính có dễ vỡ không”. Cần hỏi thêm: tấm kính chịu được lực đến đâu, được giữ bằng gì, và nếu vỡ thì còn chắn được người hay không. Ba phần quyết định câu trả lời là tấm kính, hệ liên kết (trụ, pad, chân ngàm) và tay vịn.

Kính cường lực và kính dán: khác nhau ở lúc kính vỡ

Kính cường lực là kính đã qua tôi nhiệt: kính được nung nóng rồi làm nguội nhanh để bề mặt chịu nén. Nhờ đó kính chịu va đập và chịu uốn tốt hơn nhiều so với kính thường. Khi vỡ, kính cường lực vỡ vụn thành các hạt nhỏ cạnh tù, ít gây vết cắt sâu. Tuy nhiên, khi một tấm kính cường lực vỡ, cả tấm rơi khỏi vị trí và để lại khoảng trống ở mép cầu thang.

Kính dán an toàn gồm hai hoặc nhiều lớp kính ép với nhau bằng lớp phim ở giữa. Khi một lớp vỡ, lớp phim giữ các mảnh lại. Tấm kính vẫn đứng tại chỗ và vẫn chắn được người cho đến khi thay. Có thể dán từ các lớp kính cường lực để vừa chịu lực tốt vừa giữ được tấm khi vỡ.

Vậy cầu thang kính cường lực có an toàn không? Câu trả lời là có, trong điều kiện sử dụng bình thường. Nhưng có những vị trí mà một tấm kính vỡ sẽ để lại khoảng hở nguy hiểm, như cạnh giếng thông tầng hay lan can không có tay vịn. Ở đó, kính dán cho thêm một lớp bảo vệ mà kính cường lực một lớp không có.

5 yếu tố quyết định cầu thang kính có an toàn không?

Một cầu thang kính an toàn cần đạt đủ năm yếu tố sau:

• Loại và cấu hình kính phù hợp với vị trí và kiểu liên kết.
• Cách liên kết kính chắc chắn và điểm neo bắt vào kết cấu chịu lực.
• Tay vịn liên tục, cầm vừa tay.
• Chiều cao lan can và khe hở theo quy chuẩn xây dựng.
• Gia công cạnh kính và lắp đặt đúng kỹ thuật.

Loại và cấu hình kính phù hợp vị trí

Không có một độ dày kính “chuẩn” cho mọi cầu thang. Độ dày và cấu hình kính được chọn theo chiều cao lan can, khoảng cách giữa các điểm đỡ, kiểu liên kết và việc có tay vịn hay không. Lan can không trụ hoặc không tay vịn cần kính cứng hơn, vì tấm kính phải tự chịu phần lớn lực tì. Ngược lại, lan can có trụ và tay vịn chia lực cho hệ khung.

Khi nhận kính, bạn có thể yêu cầu xem tem của nhà sản xuất kính cường lực (thường in ở góc tấm) và chứng từ xuất xưởng của lô kính. Kính không rõ nguồn gốc là rủi ro lớn nhất mà gia chủ khó tự phát hiện bằng mắt.

Cách liên kết kính và điểm neo vào kết cấu

Lan can kính cầu thang thường được giữ theo một trong ba cách:

• trụ inox kẹp kính (trụ cao hoặc trụ lửng);
• pad bắt hông vào cạnh bậc hoặc dầm thang;
• chân ngàm chữ U chạy dọc cốn thang.

Dù chọn cách nào, độ an toàn phụ thuộc vào điểm neo:

• Neo vào kết cấu chịu lực: bulông, tắc kê phải bắt vào bê tông hoặc thép của cầu thang. Không bắt vào lớp ốp đá, gỗ hay vữa hoàn thiện, vì lớp ốp có thể bong khi có lực tì mạnh.
• Khoảng cách tới mép bê tông đủ lớn: điểm khoan quá sát mép bậc dễ làm vỡ mép bê tông khi lan can chịu lực.
• Có đệm giữa kim loại và kính: kẹp, pad cần đệm cao su hoặc nhựa. Kim loại chạm thẳng vào kính tạo điểm dồn lực, là nơi kính dễ nứt.
• Tính riêng cho cầu thang thép hoặc gỗ: chi tiết liên kết của cầu thang bê tông không áp nguyên cho kết cấu thép hay gỗ.

Tay vịn

Tay vịn là chỗ bám khi lên xuống, đặc biệt quan trọng với người lớn tuổi và trẻ nhỏ, và giúp người dùng không phải tì tay lên cạnh kính. Với lan can kính, tay vịn chạy liền trên đỉnh các tấm còn liên kết các tấm với nhau. Nhờ đó, nếu một tấm gặp sự cố, các tấm bên cạnh vẫn được giữ ở phía trên.

Tay vịn có thể bằng gỗ, inox hoặc nhôm. Khi chọn, nên ưu tiên tiết diện cầm vừa tay và liên kết chắc với kính hoặc trụ, sau đó mới đến màu sắc và kiểu dáng.

Chiều cao lan can và khe hở theo quy chuẩn

Quy chuẩn QCXDVN 05:2008/BXD (Nhà ở và công trình công cộng – An toàn sinh mạng và sức khỏe) yêu cầu vế thang, chiếu tới và chiếu nghỉ phải có lan can bảo vệ ở các cạnh hở. Chiều cao tối thiểu của lan can tại vế thang là 0,9 m.

Với công trình có trẻ em dưới 5 tuổi, quy chuẩn yêu cầu hai điều: khe hở của lan can không lọt quả cầu đường kính 0,1 m, và lan can không có cấu tạo khiến trẻ dễ trèo qua. Trên cầu thang kính, những khe cần đo gồm:

• Khe giữa chân kính và mặt bậc hoặc cốn thang.
• Khe giữa các tấm kính với nhau.
• Khe giữa tấm kính đầu tuyến và tường hoặc trụ.

Tấm kính liền mặt không có thanh ngang hay hoa văn làm chỗ đặt chân. Nhờ vậy, so với lan can song ngang, lan can kính hạn chế được việc trẻ leo trèo.

Gia công cạnh kính và tay nghề lắp đặt

Kính cường lực không thể cắt hay khoan sau khi đã tôi. Mọi lỗ khoan cho pad, kẹp và phần cắt góc đều phải làm trên phôi kính trước khi tôi, theo số đo thực tế của cầu thang. Nếu đo sai, tấm kính phải đặt lại. Nếu cố ép tấm kính lệch kích thước vào phụ kiện, sẽ tạo ứng suất tại điểm kẹp.

Cạnh kính lộ ra ở đầu và cuối tuyến lan can cần được mài bóng, không mẻ. Trước khi lắp, thợ nên kiểm tra lại toàn bộ cạnh kính, vì vết mẻ nhỏ do vận chuyển là điểm yếu khó thấy.

Tìm hiểu kiểu cầu thang kính nào an toàn hơn?

Kiểu cầu thang kính nào cũng có thể an toàn nếu được thiết kế và thi công đúng. Điểm khác nhau nằm ở số điểm đỡ: càng ít điểm đỡ thì lực càng dồn vào tấm kính và điểm neo, nên yêu cầu kỹ thuật càng cao.

Nhà có trẻ nhỏ, người lớn tuổi có nên làm cầu thang kính?

Có thể làm, với điều kiện phương án được thiết kế cho đúng người dùng. Với nhà có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, nên ưu tiên các điểm sau:

• Có tay vịn chạy liên tục theo suốt vế thang, cầm vừa tay.
• Khe hở không lọt quả cầu 0,1 m ở chân kính, giữa các tấm và ở đầu tuyến, theo yêu cầu của QCXDVN 05:2008/BXD cho công trình có trẻ dưới 5 tuổi.
• Cân nhắc kính dán ở cạnh giếng thông tầng hoặc vị trí có độ cao lớn, để tấm kính vẫn chắn được nếu một lớp vỡ.
• Không làm bậc bằng kính cho cầu thang đi lại hằng ngày, vì mặt kính trơn khi ướt hoặc khi đi tất.
• Đủ ánh sáng ở bậc thang: kính trong khiến một số người lớn tuổi có cảm giác chênh vênh. Đèn chiếu bậc, kính mờ hoặc kính màu có thể giảm cảm giác này.

Checklist nghiệm thu và bảo trì cầu thang kính

Khi nghiệm thu, bạn có thể tự kiểm tra:

• Tem kính cường lực trên từng tấm và chứng từ lô kính.
• Cạnh kính lộ ra đã mài, không có vết mẻ.
• Có đệm cao su hoặc nhựa tại mọi điểm kẹp, pad.
• Lay thử tay vịn và tấm kính: không rung lắc bất thường, không có tiếng lục cục ở chân trụ.
• Đo chiều cao lan can tại vế thang và các khe hở bằng thước.
• Hỏi rõ điểm neo bắt vào bê tông hay thép, không bắt vào lớp ốp.

Trong quá trình sử dụng, nên kiểm tra định kỳ theo khuyến nghị của đơn vị thi công:

• Siết lại kẹp, pad, bulông neo nếu thấy lỏng.
• Kiểm tra đệm cao su còn nguyên, không lão hóa, nứt vỡ.
• Soi cạnh kính; tấm có vết mẻ ở cạnh nên được thay thay vì để tiếp.
• Với kính dán, để ý mép tấm có bị tách lớp hoặc ố vàng không. Hiện tượng này thường xảy ra khi mép tiếp xúc nước lâu ngày.
• Vệ sinh bằng khăn mềm và dung dịch lau kính, tránh dụng cụ cứng ở cạnh kính.

Cửa Nhôm Xanh – đơn vị thi công cầu thang kính cường lực cho nhà phố, biệt thự

Cửa Nhôm Xanh thiết kế và thi công giải pháp nhôm kính cho nhà phố, biệt thự và công trình. Các hạng mục gồm cửa nhôm kính, lan can kính cường lực, lan can song inox xi mạ PVD và cầu thang kính cường lực. Với cầu thang kính, chúng tôi đưa các yếu tố an toàn trong bài vào ngay từ bước khảo sát, thay vì chỉ chọn mẫu theo phối cảnh.

• Khảo sát kết cấu trước khi chọn kiểu cầu thang kính: Trước khi báo giá, kỹ thuật của Cửa Nhôm Xanh kiểm tra cạnh bậc, dầm thang và lớp hoàn thiện để xác định điểm neo bắt được vào đâu. Kết quả khảo sát quyết định kiểu liên kết. Cạnh bậc bê tông đủ chắc thì có thể làm pad bắt hông cho lan can thoáng. Cầu thang cải tạo, cầu thang thép hoặc nhà có trẻ nhỏ thường được tư vấn phương án có trụ hoặc kính dán.
• Đo thực tế và đặt kính theo bản vẽ: Kính cường lực không khoan cắt được sau khi tôi, nên mọi tấm kính được đặt theo số đo thực tế của từng vế thang. Vị trí lỗ khoan, góc cắt và khe hở được thể hiện trên bản vẽ trước khi sản xuất.
• Lắp đặt và nghiệm thu cùng gia chủ: Khi bàn giao, Cửa Nhôm Xanh nghiệm thu cùng gia chủ theo các điểm trong checklist ở trên: tem kính, cạnh kính, đệm tại điểm kẹp, độ chắc của tay vịn, chiều cao lan can và các khe hở.

Nếu bạn đang cân nhắc cầu thang kính cho nhà mình, hãy gửi ảnh hiện trạng cầu thang, chiều dài vế thang và chiều cao tầng cho Cửa Nhôm Xanh. Chúng tôi sẽ tư vấn kiểu liên kết, cấu hình kính và báo giá theo kích thước thực tế.